Straatverlichting in Velsen

Gas vervult al meer dan 100 jaar een belangrijke functie als energiebron. De eerste gasfabriek ontstaat meer dan 125 jaar geleden als oliegasfabriek uit particulier initiatief; wat in die tijd niet ongebruikelijk was.

In de regio Velsen in Noord-Holland wordt voor het eerst een oliegasfabriek in gebruik genomen in 1879. Het nabijgelegen IJmuiden, dan nog maar 3 jaar jong, krijgt hiermee in het begin van haar bestaan meteen al gasverlichting. Toch komt men al snel tot het inzicht dat de ligging van de gasfabriek niet meer aan de eisen van de tijd voldoet. Twintig jaar later wordt de oliegasfabriek omgebouwd tot watergasfabriek. Zover bekend wordt het gas van de olie- en later watergasfabriek alleen toegepast voor straatverlichting. Maar de ontwikkelingen gaan snel…

Door een raadsbesluit krijgt de Eerste Nederlandse Elektrische Maatschappij (ENEM) de rechten om te beginnen met de levering van elektrische stroom. De watergasfabriek wordt gesloopt en de bouw van het elektrisch station Kennemerland is een feit! Het gevolg voor Velsen? Terwijl in de rest van het land de gasverlichting voor straatlantaarns volop verbetert, schijnen de lampen in Velsen al elektrisch. De vraag rest nu nog: Hoe komt de gemeente Velsen, die zelf geen gas produceert, nu toch aan gas? Voor het verhaal over gas in Velsen moet naar 1923 worden gesprongen.

Bron: H1, Een eeuw gas in Velsen, J. Morren en D. Verhulst, 1989