Zelf elektriciteit opwekken

Tijdens de oorlog zijn elektriciteit en gas slechts in beperkte mate voorradig. Creativiteit is nodig om toch te kunnen koken of lezen. Mensen improviseren er op los. Zo genereert men zelf stroom door middel van zelfgebouwde windmolentjes. Deze worden op het dak gezet of buiten in het veld. Ook zijn er slimme koppen die hun eigen fietsaggregaat bouwen. Door het draaien van het wiel wordt elektriciteit opgewekt. Dit wordt ofwel opgeslagen in een accu of direct gebruikt, bijvoorbeeld om te luisteren naar de radio. Hier en daar valt er zelfs een zakcentje te slaan uit de sportieve opwekking. Zo wordt de elektriciteit in sommige bioscopen opgewekt met fietsen. Fitte jongens kunnen voor een kleine vergoeding enige tijd op de pedalen trappen, zodat de bezoekers kunnen genieten van de laatste film.

Charles Breijer, Geheugen van Nederland, 1945

De bevrijding van Doesburg

Het gonst van de geruchten in het Gelderse plaatsje Doesburg. De laatste nieuwtjes uit de regio spreiden zich als vuur op de hei. De geallieerde troepen trekken de Rijn over, hoelang nog voor ze ook hier op de stoep staan? Doesburg heeft het pech dat een aantal fanatieke Duitsers zich schuilhouden in het bebouwde gebied. Granaten, vuurgevechten en ontploffingen zorgen ervoor dat duizenden burgers twee weken lang angstig vanuit hun kelders leven.

Ondertussen hebben de Doesburgers geen weet van de plannen van de ondergrondse. Via het illegale telefoonnet van de PGEM kunnen de Canadezen contact opnemen met het verzet. De vraag luidt of ze een aanvalsplan kunnen opstellen. In het geheim wordt het plan gesmeed om tweehonderd soldaten in de haven van de Oud IJssel te laten landen, terwijl er vanuit Drempt een frontale aanval wordt ingezet. Op deze manier moeten er zoveel mogelijk burgers buiten schot blijven. Het verzet is hevig, maar op 16 april 1945 slagen de geallieerden er mede dankzij het plan in om Doesburg te bevrijden.

 

Bron: Jan de Graaf